LİNUX TEMEL KOMUTLAR

cat : Kullanımı : “cat dosya”

Komut satırındasınız ve bir dosyanın içeriğinde bişeyi merak ettiniz hemen cat x.txt gibi bir kullanım ile dosya içeriğini görüntüleyebilirsiniz. Ama size tavsiyem büyük dosyalar için bunu kullanmayın zira tüm dosyayı terminalde bir anda görmek hem kastırıcı olabilir hem de istediğinizi vermeyebilir. Bu durumda ise more komutunu kullanabilirsiniz. “more x.txt” dediğiniz de sizin görebileceğiniz kadar kısmını gösterir siz ileri demek için space bar tuşuna bastıkça o ilerler.

df : Kullanımı : “df”

Disk kullanımını ve bilgileri sizlere sunar.

free : Kullanımı : “free”

Sistemdeki kullanılan ve boş olan bellek miktarını gösterir.

gzip : Kullanımı : “gzip dosya”

gzip ile parametre verilen dosya sıkıştırılır. Açmak için gunzip komutunu kullanabilirsiniz.

gunzip : Kullanımı : “gunzip dosya”

parametre verilen dosya açılır.

id : Kullanımı : “id” veya “id KULLANICIADI”

parametre verilmediğinde o anki kullanıcıyı alır. Ve ekrana kullanıcının ve kullanıcının grup id lerini basar.

kill : Kullanımı : “kill -9 ID”

Diyelim ki siz bir processi iptal etmek istiyorsunuz. O zaman o process in ID sini önce bir öğrenin. Öğrenmek için “top” komutunu kullanabilirsiniz ve ya “ps aux”.. ID sini öğrendikten sonra bu işlemi bitirmek için “kill -9 ID” diyerek işlemi sonlandırabiliriz.

killall : Kullanımı : “killall -9 İşlemİsmi”

Burda örnek vereyim. Diyelim ki eclipse kullanıyorsunuz veya firefox. Bunları isim vererek iptal etmek isterseniz işlemleri.. o zaman “killall -9 firefox” veya “killall -9 eclipse” diyerek bitirebilirsiniz.

ln : Kullanımı : “ln -s NEREYE NE”

ln komutunun -s parametresi ile sembolik link oluşturulur. Sembolik linki oluşturmak için önce nereye bağlanacağını belirleyin diyelim ki NEREYE = /home/oracle/Desktop/ olsun. NE ise hangi isimle burda duracağını belirtir. NE = jumpToDesktop olsun. o zaman durduğunuz yerde çalıştırdığınız “ln -s /home/oracle/Desktop/ jumpToDesktop” komutu sizin için bir sembolik link oluşturacaktır.

man : Kullanımı : “man KOMUT”

man komutu kullanılan komutlardan birini parametre verirseniz. Size o parametre verilen komut hakkında bilgi döndürür. Örneğin “man chmod” Ayrıca Sistem komutlari ve fonkisyonlari ile ilgili kilavuz sayfalara bu komut sayesinde ulasabilirsiniz. “dosya” parametresi bir programa, uygulamaya ya da fonksiyona karsilik gelmelidir.

su : Kullanımı : “su USER”

User parametresindeki kullanıcının hesabına girmek için kullanılır.

who : Kullanımı : “who”

Sistemde kimlerin açık olduğunu belirtir.

whoami : Kullanımı : “whoami”

Sistemde bulunan sizin kullanıcınızı işaret eder.

ls : Kullanımı : ‘’ls ‘’

Linux sistemde bulunduğumuz dizinde bulunan dosyaları listeler

cd : Kullanımı : “cd Dizinİsmi”

Bulundugunuz dizin altında bulunan dizinin içine girer.

cd .. : Kullanımı : “cd..”

Bulunmuş oldugunuz dizinden bir alt dizi geçer .

pwd :

Hangi dizinde olduğumuzu yolu ile yazar.

mkdir : Kullanımı : “mkdir DOSYAISMI”

Bulundugunuz dizin üzerine dosya oluşturur Kullanımı

rm : “rm dosyaismi”

Ismini verdiginiz dosyayi siler.

LİNUX DİZİN YAPISI

(/)Kök Dizini içinde ;

/binTemel komut binary dosyaları.
/bootSistemin boot edilmesi için gerekli değişmez veriler.
/devCihazların bulunduğu dosyalar.
/etcLocal sistemimiz için gerekli sistem dosyaları.
/homeKullanıcı dizinleri.
/libPaylaştırılmış kütüphaneler.
/mntGeçici bağlantı noktası.
/procDosya Sisteminin Process (işlem) bilgileri.
/root‘root’ kullanıcısının kök dizini./td>
/sbinÖnemli sistem çalıştırılabilir dosyaları.
/tmpGeçici saklama alanı.
/usrİkincil ana hiyerarşi (uygulama programlarını içerir)
/varDeğişken veri bölgesi.

Dosya isimleri 255 karakteri aşamaz. Tüm büyük harfler (A-Z), küçük harfler (a-z), rakamlar(0-9) ve noktalama işaretlerinden bir bölümü(.,_ -) dosya ve dizin isimlendirirken kullanılabilir. Dosya isimlerinde aşağıdaki karakterler ise kullanılamaz;
< > ? ? * { } [ ] ( ) ^ ! \ | & $ ? ~ 

grep

Bir dosyayı ararken kullanacağınız grep komutunun söz dizimi böyle olacaktır:

grep [seçenekler] kalıp [DOSYA]
  • grep – komutun kendisi
  • [seçenekler] – komut niteleyicileri
  • kalıp – bulunması gereken arama sorgusu
  • [DOSYA] – aramayı yaptığınız dosya

Bu komutu, komut satırında çalıştırarak çeşitli seçeneklerin belgelerini ve açıklamalarını görebilirsiniz:

grep –help

Görebildiğiniz gibi bu komutun bize sunduğu birçok olasılık vardır. Ancak, en önemli ve en çok kullanılan seçenekler bunlardır:

  • -i – arama büyük küçük harfe duyarlı olmayacaktır. Yani eğer “oracle” kelimesi için arama yapmak istiyorsanız “ORACLE” da aynı sonucu verecektir.
  • -c – sadece aranan kalıbın bulunduğu satır sayısını gösterecektir
  • -r – mevcut dizinde yinelemeli aramayı etkinleştirir
  • -n – satırlar için arama yapın ve aramanıza uyan satırları alın
  • -v – bu seçenekle aranan kalıba uymayan satırlar gösterilir

Bazı Çok Kullanılan Linux Komutları

hostnamectl: Oracle Linux, Centos Ve Rethat için hostname değiştirme Komutu

[[email protected] ~]# hostnamectl set-hostname psgdbm1
[[email protected] ~]# cat /etc/hostname 
psgdbm1

deluser : Bir kullanıcıyı silme için kullanılır.

# userdel [OPTIONS] USERNAME

[[email protected] ~]# userdel -r grid
[[email protected] ~]# id grid
id: grid: no such user

Netstat Komutları :

netstat -n: Adresleri ve Bağlantı Noktalarının Numaralarını Sayısal Biçimde Gösterir

netstat -an: Dosya Alırken Karşıdakinin IP adresini Gösterir.(Bu Da Çok İyi Bir Yöntemdir Ama Amacımız IP Bulmak Değil Bu Konuda Tabi)

netstat -a: Tüm Bağlantıları ve Dinleme Bağlantı Noktalarını Gösterir.

netstat -b: Her Bağlantı veya Dinleme Bağlantı Noktası İle İlişkili Çalıştırılabilir Dosyayı Gösterir.

netstat -e: Ethernet İstatistiklerini Gösterir.

netstat -o: Her Bağlantıyla İlişkili Sahip İşlem Kimliğini Gösterir.

netstat -p: İletişim Kuralının Bağlantılarını Gösterir.

netstat -r: Yönlendirme Tablosunu Gösterir.

netstat -s: her İletişim Kuralları İçin İstatistikleri Gösterir.

netstat -v: En Önemli Netstat Komutu Olan -v, -b İle Birlikte Kullanılırsa Tüm Çalışan Dosyalar İçin Bağlantı ve Bağlantı Noktası Oluşumu İle İlgili Bileşenlerin Sırasını Gösterir.

netstat "aralık" CTRL+C Tuşlarına Basın Atlanırsa Netstat Geçerli Yapılandırma Bilgisini Bir Kez Yazdırır.

Örneğin netstat ile bir portu kullanan uygulamanın process id sini öğrenelim.

# netstat -p |grep 55421
tcp        0     36 psgdbm1:ssh             150.150.100.1:55421     ESTABLISHED 1762/sshd: [email protected]

Prosess id 1762 kill -9 1762 diyerek kill edebiliriz.